Telsiz Antenlerinde Hangi kablo kullanılmalı? RG-58, RG-213, LMR-400 ve Heliax kablo farkları neler?

Telsiz sistemlerinde anten kablosu (koaksiyel kablo), cihazdan çıkan RF gücünü antene taşırken, antenden gelen çok zayıf alıcı sinyallerini de telsize iletir. Verici gücünü cihaz üzerinden artırmak mümkün olsa da alıcı sinyalini artırma şansımız yoktur. Bu nedenle en az kayıplı kabloyu seçmek hayati önem taşır. Ayrıca fazla gelen kabloları kangal yapmak (rulo halinde bırakmak) sinyal iletimini ciddi oranda düşürür.

Videoda incelenen kablolar, farkları ve yapılan canlı test sonuçları şu şekildedir:

1. Kablo Çeşitleri ve Özellikleri

• RG-174: 5 mm'nin altında, çok ince bir kablodur. Genellikle cihazlar arası kısa atlama (jumper) kablosu olarak kullanılır; mecbur kalınmadıkça ana anten hattı olarak tercih edilmemelidir [.

• RG-58: Yaklaşık 5.5 mm çapında, esnek (flexible) ve hafiftir. Taşınması kolay olduğu için saha ve çanta (Go-kit) çalışmalarında ya da araç içi montajlarda kısa mesafeli (maksimum 5-10 metre) kullanılır. VHF ve özellikle UHF frekanslarında yüksek kayıplara sahiptir.

• RG-213: Yaklaşık 10-10.3 mm kalınlığında, içi saf bakır, yüksek güce dayanıklı ve dış ortama mukavemetli standart bir kablodur. HF (Kısa dalga) sistemlerinde 20-40 metre arası mesafelerde rahatça kullanılabilir. VHF'de 10 metreye kadar makul sonuçlar verir ancak UHF frekanslarında metre uzadıkça %50 ila %70'e varan devasa kayıplar üretir.

• TZC-500 / LMR-400: Dış çapı 10-11 mm civarındadır. Ortasındaki iletken çok daha kalındır, pürüzsüzdür ve üzeri bakır kaplı alüminyumdur. Alüminyum folyo sargısı sayesinde tam ekranlama sağlar; paraziti engeller. Özellikle UHF gibi yüksek frekanslarda deri efekti (skin effect) avantajıyla RG-213'e göre çok daha az kayıplıdır. Sabit istasyonlarda 10-15 metreden sonrası için ilk tercih olmalıdır.

• 1/2" HELIAX: Esnek (flexible) olmayan, dış koruması örgü tel yerine tamamen bakır bir su borusu gibi zırhlı olan sert bir kablodur. İç iletkeni bakır kaplı alüminyumdur. Özellikle telsiz röle (repeater) sistemlerinde ve kayba tahammülü olmayan uzun sabit hatlarda tercih edilir, kayıpları çok düşüktür.

• 7/8" HELIAX: Çok yüksek watt değerlerinde ve televizyon vericilerinde kullanılan, ortası boş (boru şeklinde) çok kalın bir kablodur. Kablonun ısınmaması için içerisinden özel soğutucu gazlar basılabilir. En düşük güç kaybına sahip iletim hattıdır.

2. Canlı Güç Kaybı Test Sonuçları (10 Metre Kablo ile)

Laboratuvar ortamında 48 Watt (VHF) ve 57 Watt (UHF) çıkış veren bir telsiz ile 10 metrelik kabloların anten ucuna ne kadar güç ulaştırabildiği test edilmiştir:

Test Özeti: UHF frekansında ince RG-58 kablo kullanıldığında telsiz gücünün yarısından fazlası havaya gitmekte, kabloda ısıya dönüşmektedir. RG-213, VHF'de kabul edilebilir olsa da UHF'de yine de ciddi bir güç kaybı (%40 civarı) yaşatmaktadır.

3. Kablo Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Hileler

Piyasadaki ucuz kablolarda maliyeti düşürmek için şu yöntemlere başvurulmaktadır:

1. Geri Dönüşüm Plastik: Dış yalıtım kılıfında hurda plastikler eritilerek kullanılır, bu da güneş ve yağmur altında kablonun hızla çatlamasına neden olur.

2. Blendaj (Örgü) Eksikliği: Kaliteli kablolarda dış örgü teli kapatma oranı %95 iken, ucuz kablolarda bu oran %78'lere kadar düşer. Bu durum dışarıdan parazit almasına yol açar.

3. Hatalı Empedans / SWR Sorunu: Ezilmiş, kırılmış veya kalitesiz üretilmiş kablolarda orta iletken ile dış çeper arasındaki mesafe bozulur. Bu durum kablonun 50 Ohm olan empedansını bozarak cihazda SWR (Standby Wave Ratio) yükselmesine ve telsizin yanmasına sebep olabilir.

Özet Tavsiye: İlk kurulumda işçiliği zor olsa bile bütçeyi zorlayıp VHF/UHF için en az TZC-500 (LMR-400) veya Heliax kablo kullanmak, uzun vadede çok daha başarılı ve performanslı bir telsiz istasyonu kurmanızı sağlar.